احمد على خان وزيرى
116
جغرافياى بلوچستان ( فارسى )
ص 48 شاه عبّاس اوّل شاه عبّاس اوّل ، فرزند سلطان محمّد كه در 978 ق در هرات متولّد شد . در دوران كودكى اسما حكومت خراسان يافت . شاه اسماعيل دوم حكم قتل وى را صادر نمود امّا عليقلى خان شاملو ، حاكم هرات ، حكم را اجرا نكرد . در سال 989 ق ، از طرف عليقلى خان و مرشد قلى خان ، حاكم تربت حيدريه در خراسان ، به پادشاهى انتخاب شد . در سال 996 ق ، شاه عبّاس به همراه مرشد قلى خان به قزوين آمد و بر تخت سلطنت نشست و سلطان محمّد به زندان افتاد ، شاه عبّاس براى اينكه خود را از قيد و بند نفوذ مرشد قلى خان رها سازد ، فرمان قتل وى را صادر نمود و مرشد قلى خان در 10 رمضان 997 ق به قتل رسيد . شاه عبّاس در طى دوران حكومت خود سرزمينهاى از دست رفته را از عثمانىها و روسها پس گرفت . جزيره هرمز را از تصرّف پرتقالىها خارج كرد ( 1031 ق ) و در امنيت و آبادانى كشور كوشيد و به علما و هنرمندان توجّه نمود . در برخورد با مخالفان و دشمنان بسيار خشن و سختگير بود و گروهى به نام چىيين ( خامخوار ) داشت كه مخالفان و مقصران را زنده مىخوردند . در دوران حكومتش روابط ايران با اروپا گسترش يافت و با اتباع خارجى با احترام رفتار مىشد . شاه عبّاس در سال 1038 ق در اشرف مازندران درگذشت و در كاشان به خاك سپرده شد . ديوان شعرى از او به جا مانده است . نك : عالمآراى عبّاسى ، ج 1 و 2 ؛ زندگانى شاه عبّاس ، ج 1 - 3 ؛ ايران عصر صفوى ، صص 74 به بعد . ص 48 امامقلى خان شاملو امامقلى خان ، فرزند اللّه وردى خان و از رجال معروف دورهء شاه عبّاس اوّل بود كه از جانب شاه عبّاس حكومت فارس و سپهسالارى ايران به وى سپرده شد . در سال 1026 ق ، مقام سپهسالارى از وى گرفته شد و به قرچقاى خان تفويض گرديد . با اين همه ، امامقلى خان با حشمت و قدرت در فارس حكومت مىكرد و در طى حكومت خود پرتغالىها را نيز از قشم و هرمز بيرون كرد . امّا در نهايت امر مورد سوء ظن شاه عبّاس قرار گرفت و با سه فرزند خود ، در سال 1024 ق ، از فارس به قزوين احضار شد و به قتل رسيد . نك : ايران در زمان شاه صفى و شاه عبّاس ، صص 96 ، 130 ، 141 به بعد ؛ عالمآراى عبّاسى ، ج 2 ، صص 791 به بعد .